• Paarden foto 6
  • Paarden foto 10

  • Home foto 5
  • paarden foto 11
  • Sfeer en uitstraling
  • Energiezuinige stalverlichting
  • Bevordering van natuurlijk gedrag
  • Hoge gelijkmatigheid

Onderzoek naar de invloed van verlichting bij paarden

Verlichtingsproef-10Rofianda B.V. heeft HAS hogeschool in Den Bosch benaderd voor een onderzoek. Het onderzoek zou zich grotendeels richten op de invloed van daglicht kleur verlichting in de paardenstal. Voor het uitvoeren van het onderzoek zijn verschillende pensionstallen benaderd, deze stallen hebben zowel hun accommodatie als paarden beschikbaar gesteld. Gekozen is om samen te werken met een sportstal (Academy Bartels te Hooge Mierde), een Nederlandse pensionstal (Stal Veldhof te Hilvarenbeek) en een Duitse pensionstal (Stall Molenberg te Neurhede, Duitsland).
Het onderzoek is erop gericht om te ondervinden of paarden die worden gehouden in stallen met daglichtkleur lampen minder last hebben van een winterdepressie. De bedoeling is om een vast ritme in de verlichting te creëren, hierdoor worden de dagen in feite tot dezelfde lengte gemaakt. Het idee achter het hele jaar door dezelfde daglengte creëren is dat het bioritme van de paarden hetzelfde blijft en zij daardoor prettiger blijven in de winter, maar ook meer natuurlijk gedrag gaan vertonen op stal.

Proefopzet

Tijdens het onderzoek wordt de huidige verlichting in de stallen vervangen voor daglichtkleur verlichting (6000K). Daarnaast hing als huidige verlichting in alle stallen conventionele Tl-verlichting, deze zal worden vervangen door LED verlichting. Om te kunnen meten welk verschil de verlichting maakt in lichtopbrengst wordt in alle stallen een Lux meting gedaan van zowel de oude als nieuwe situatie. Stall Molenberg-7Algemene informatie over de paarden wordt verzameld, dit zodat een beeld kan worden geschept van de dagindeling van de paarden. Maar ook een inzicht gekregen kan worden in voer- en trainingsschema’s.
De observaties tijdens het onderzoek zullen op zowel een subjectieve als objectieve manier gemeten worden. Als eerste worden de paarden met behulp van een ethogram op stal geobserveerd, dit is gedaan zodat kan worden bekeken of de dieren ander soort gedrag gaan vertonen bij andere verlichting. Daarnaast wordt door de trainers van de paarden ingevuld hoe de dieren zich hebben gedragen tijdens het rijden. Dit om eventueel te meten of de paarden een positieve verandering laten zien tijdens het rijden. Observaties met betrekking tot het gedrag worden ingevoerd in SPSS, zodat een significantie kan worden gemeten.
Tevens worden speeksel monsters bij de paarden afgenomen. Deze speeksel monsters worden genomen zodat kan worden gekeken of de paarden in een hogere staat van alertheid zijn. Deze hogere staat van alertheid betekend niet dat de paarden meer reacties moeten laten zien, het gaat erover of dat de paarden juist minder reageren op kleine gebeurtenissen. De speeksel monster worden uitgewerkt aan de hand van een ELISA test.

Proefuitvoering

Tijdens de gehele proefperiode zijn 3 onderzoeken uitgevoerd, waarvan 2 onderzoek in Nederland gedurende 10 weken en 1 onderzoek in Duitlsand gedurende 6 weken. Tijdens de onderzoeksperiode is de eerste helft van het onderzoek gebruik gemaakt van Tl-verlichting en het tijdens het tweede deel van onderzoek is gebruik gemaakt van LED verlichting.
De speeksel monsters zijn 1x per week genomen. Waarbij steeds 2 monsters per paard zijn genomen, met een tussen periode van 60 minuten tussen het eerste en tweede monster.
Tevens is 2x per week op dinsdag en donderdag een gedragsonderzoek uitgevoerd, dit onderzoek heeft steeds 90 minuten plaatsgevonden. Tijdens dit onderzoek is elke 3 minuten genoteerd welke activiteiten de paarden uitvoeren.
Tijdens de afronding van het onderzoek zijn alle meetgegevens verwerkt. En vervolgens is door middel van literatuurstudie onderzocht of resultaten eerder zijn behaald of bekend zijn. Helaas is bij paarden weinig tot geen onderzoek gedaan naar de invloed van verlichting op paarden. Hierdoor zijn resultaten van eerdere onderzoeken bij melkvee gebruikt om te kijken of resultaten overeenkomen met eerder gevonden metingen.

Resultaten

Na verwerking van alle resultaten is gebleken dat de LED verlichting met daglichtkleur (6000K) een positieve invloed heeft op het paard. De cortisol meting geven aan dat de paarden alerter worden. Wel vertonen de paarden meer natuurlijk gedrag, zoals foerageergedrag. De paarden vertonen minder stress- en agressief gedrag.
Deze resultaten zijn positief, maar om een goed beeld te krijgen van de effecten op lange termijn is het belangrijk dat meer onderzoek wordt gedaan naar de invloed van verlichting.

Verlichtingsproef-16Tot slot

Als laatste is de ervaring van de menselijke gebruikers van de verlichting meegenomen. Meeste genoemde reactie is de rust die het licht creëert. Het licht zorgt ervoor dat de kleurechtheid in de stallen wordt verhoogd. Door deze verhoging is het makkelijker om bloedafscheiding te zien, maar ook opvallende afwijking in de bodembedekking van de stal.
Dit wordt als zeer prettig ervaren, omdat een snelle blik in de stal gelijk een goed beeld geeft. En met de LED verlichting met daglichtkleur kunnen afwijkingen snel worden waargenomen.
Rofianda B.V. heeft aan het onderzoek tevreden gebruikers over gehouden!